Ankegowda Pustaka Mane Founder: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಡುವೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ‘ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರದಾರ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಅಂಕೇಗೌಡ (Anke Gowda). ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣೀಯ. 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿರುವ ಅಂಕೇಗೌಡರು, ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ (Early Life and Background)
ಅಂಕೇಗೌಡರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿನಕುರಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಓದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಗದೆ ಪರದಾಡಿದ್ದ ಅವರು, ಜ್ಞಾನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅರಿತಿದ್ದರು.
ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ (KSRTC) ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ. ನಂತರ ಪಾಂಡವಪುರದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ (Pandavapura Sahakari Sakkare Karkhane) ಟೈಮ್ ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕಡೆಯೇ ತುಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ವೇತನದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಹಾದಿ (The Journey of Book Collecting)
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮ ಕೇವಲ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿರದೆ, ಒಂದು ತಪಸ್ಸಿನಂತಿತ್ತು. 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಗಳಿಕೆಯ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದರು.
ಅವರ ಈ ಹುಚ್ಚು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ತೆಂದರೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಜಾಗದ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನೇ ಮಾರಿ, ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಹಳೆ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಗುಜರಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾ, ಇಂದು ಊಹಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ: ಜ್ಞಾನ ದೇಗುಲ (Pustaka Mane / Ankegowda Library)
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹರಳಹಳ್ಳಿ (Haralahalli) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ‘ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’ (Ankegowda Pustaka Mane) ಇಂದು ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
- ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹ: ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ವೈವಿಧ್ಯತೆ: ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಸೇರಿದಂತೆ 22ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
- ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಗಳು: 1832ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ತಾಳೆಗರಿಗಳು, 5000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಘಂಟುಗಳು (Dictionaries), ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು (ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಬೈಬಲ್, ಕುರಾನ್ ಇತ್ಯಾದಿ), ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ.
- ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತ: ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ (Entry Fee). ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಐ.ಎ.ಎಸ್ (IAS/KPSC) ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರವರೆಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಉಚಿತವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು (Awards and Recognition)
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಐದು ದಶಕಗಳ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಗೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ:
- ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026): ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
- ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ (Limca Book of Records): ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಇವರ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2014): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
- ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೂ ಇವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ (Impact and Legacy)
ಅಂಕೇಗೌಡರು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಸಮಾಜದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಸಾಗರ್ ಕೂಡ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಥ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಂಕೇಗೌಡರು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕು, ಅದು ಮಾರಾಟದ ಸರಕಾಗಬಾರದು” ಎಂಬ ಅವರ ತತ್ವ, ಇಂದಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.
The Book Guardian of Mandya: The Story of Padma Shri Anke Gowda
In a quiet village in Karnataka’s Mandya district, a 75-year-old former bus conductor has built a monument to knowledge that rivals major universities. Anke Gowda, affectionately known as the “Encyclopedia of Mandya” or the “Guardian of Books,” is the man behind one of India’s largest private libraries.
In January 2026, the Government of India recognized his lifelong dedication to literature and education by conferring upon him the prestigious Padma Shri award.
From Bus Conductor to Book Collector
Anke Gowda’s journey is one of immense passion and sacrifice. Born into a humble agricultural family in Chinakurali village, Pandavapura taluk, he developed a voracious appetite for reading at a young age despite having limited access to books.
His professional life began as a conductor for the KSRTC (Karnataka State Road Transport Corporation), followed by a 30-year tenure as a Time Keeper at the Pandavapura Sahakari Sakkare Karkhane (sugar factory). Unlike others who might spend their earnings on property or luxury, Anke Gowda spent nearly 80% of his salary on buying books.
The Sacrifice: A Home for Books
Anke Gowda’s obsession with preserving knowledge led him to make extraordinary personal sacrifices. When his collection outgrew his living space, he sold his own house in Mysuru and used the proceeds to expand his library infrastructure.
Today, he and his wife, Vijayalakshmi, live simply within the library premises, dedicating their entire lives to the maintenance and care of the books.
‘Pustaka Mane’: A Temple of Knowledge
Located in Haralahalli village (Pandavapura Taluk), his library is named “Pustaka Mane” (Book House) or Ankegowda Jnana Pratishthana. It is not just a collection; it is a cultural phenomenon.
- Massive Collection: The library houses an estimated 20 lakh (2 million) books.
- Linguistic Diversity: The collection spans over 22 languages, including Kannada, English, Hindi, Sanskrit, Tamil, Telugu, Marathi, and foreign languages like French and German.
- Rare Treasures: It holds rare manuscripts dating back to 1832, palm-leaf manuscripts, and over 5,000 dictionaries (one of the largest lexicographical collections in India).
- Specialized Sections: There are dedicated sections for immense collections on Mahatma Gandhi (2,500+ books), the Bhagavad Gita, the Bible, and the Quran.
Philosophy: Knowledge for All
The most defining feature of Anke Gowda’s library is its accessibility.
- Free Access: There is no entry fee and no membership charge. The library is open to everyone—from curious school children to PhD scholars and IAS aspirants.
- Service: Anke Gowda believes that knowledge should be free and not a commodity. He views his library as a public service, ensuring that rural students have access to the same resources as those in cities.
Awards and Recognition
Anke Gowda’s silent crusade for literacy has earned him numerous accolades:
- Padma Shri (2026): One of India’s highest civilian awards, recognizing him as an “Unsung Hero” in the field of Literature and Education.
- Limca Book of Records: For the largest personal collection of books in India.
- Karnataka Rajyotsava Award (2014): The state’s second-highest civilian honor.
- Alva’s Nudisiri Award: For his contribution to Kannada culture.
Why He Matters
In an era dominated by digital screens and fleeting information, Anke Gowda stands as a reminder of the permanence and power of the written word. He has single-handedly preserved cultural history that might otherwise have been lost to time and decay. His life is a testament to the idea that one ordinary person, with extraordinary determination, can build a legacy that enriches the entire world.
FAQs
Who is Anke Gowda?
Anke Gowda is a renowned book collector and librarian from Karnataka, India. He is best known for founding Pustaka Mane, one of India’s largest free-access libraries, and for his lifelong contribution to promoting reading and knowledge sharing.
Why is Anke Gowda famous?
Anke Gowda is famous for collecting lakhs of books over several decades and making them freely accessible to the public through his library initiative. His extraordinary service to librarianship earned him the prestigious Padma Shri award.
What is Pustaka Mane?
Pustaka Mane is a free-access public library established by Anke Gowda. It houses a massive collection of books across various subjects and languages and allows readers to access books without membership fees or restrictions.
Where is Anke Gowda’s library located?
Anke Gowda’s library, Pustaka Mane, is located in Karnataka, near Mysuru. It has become a cultural and educational landmark attracting readers from across the state.
How did Anke Gowda start his journey as a book collector?
Anke Gowda began his journey with a deep love for reading. Despite a modest background and working in ordinary jobs earlier in life, he consistently collected books and gradually built a vast personal library that later became a public resource.
How many books are there in Anke Gowda’s library?
Anke Gowda’s collection reportedly includes lakhs of books covering literature, education, culture, and general knowledge, making it one of the largest privately built free-access libraries in India.
Which award did Anke Gowda receive?
Anke Gowda received the Padma Shri award in recognition of his lifelong service to librarianship and his efforts to promote free access to books and knowledge.
What is Anke Gowda’s contribution to society?
Anke Gowda’s contribution lies in democratizing access to knowledge. By creating a free library open to all, he has encouraged reading habits, supported students, and preserved books for future generations.
Is Anke Gowda known by any other name or title?
Anke Gowda is often referred to as a dedicated librarian, book collector, and social contributor. Some sources respectfully address him as Dr. Anke Gowda or Mr. Anke Gowda in recognition of his work.
Where can I read about Anke Gowda in Kannada?
Information about Anke Gowda is available in Kannada through regional news outlets, articles, and videos that highlight his life, library initiative, and achievements.
