ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುವ ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ 1932ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯ ಆರಂಭವು 18ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ರವರ ಪಾತ್ರವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ 1794ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಇದೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ್ದರು ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರಾ? 1794ರ ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಶೋಧ! : Did Tippu Sultan Lay the Foundation for the KRS Dam? Exploring the 1794 Inscription
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ (1750-1799) ಮೈಸೂರಿನ ಒಬ್ಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತ, ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲ, ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಭೂ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೆಗೆ, ಟಿಪ್ಪುರವರ ಆಡಳಿತವು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.
ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಇತಿಹಾಸವು ಟಿಪ್ಪುರವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ 1794ರ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಿಲಾಶಾಸನ. ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪಕ್ಷಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ “ಮೊಹಿಯಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು” (Mohyi Dam) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು 1932ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಾಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ರವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದೊಂದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಒಂದು ಭಾಗ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಿಂದ):
ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಒಂದು ಭಾಗ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಿಂದ):
(ಕರುಣಾಳುವಾದ ಭಗವಂತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದು)
ಸೌರ ವರ್ಷ ಶದಾಬ್ 1221 ರ ತಕಿ ಮಾಸದ 19ನೇ ದಿನ, ಅಂದರೆ ಪ್ರವಾದಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಜನನದಿಂದ ಎಣಿಸಿದ 1221ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ವೃಷಭ ರಾಶಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವರ ನೆರಳಾದ ಹಜ್ರತ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ಪ್ರಭುವಾದ, ವರದಾತನಾದ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಮಹಾನ್ ಪ್ರವಾದಿ, ಪ್ರಪಂಚದ ಖಲೀಫಾಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಾಮ್ರಾಟನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊಹಿಯಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ಆರಂಭವು ನನ್ನಿಂದ, ಆದರೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ದೇವರಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ವೋನ್ನತ ದೇವರ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಮೇಲಿನಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ದಿನದವರೆಗೂ ಉಳಿಯಲಿ.
(ಈಗೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ)
ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಟಿಪ್ಪುರವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, 1799ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್ : “ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಉಲ್ಲೇಖ.”
ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಕೆ : When was KRS completed?
ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಆಧುನಿಕ ರೂಪವು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಾಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ರವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ವಿವಿಧ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣವು 1911ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ 1932ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳ ಮಾಹಿತಿ:
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಾವೆಸ್:
• ಕೆಲಸದ ವರ್ಷ: 1890-1909
• ಕೊಡುಗೆ: ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ, ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸೂಚನೆ.
ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ:
• ಕೆಲಸದ ವರ್ಷ: 1909-1918
• ಕೊಡುಗೆ: ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗೇಟ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಸರ್ ಇರ್ವಿನ್ :
• ಕೆಲಸದ ವರ್ಷ: 1920
• ಕೊಡುಗೆ : ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಗೇಟ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಇತರ ಕೆಲಸಗಾರರು:
• ಕೆಲಸದ ವರ್ಷ: 1911-1932
• ಕೊಡುಗೆ : 10,000+ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಸ್ಥಳೀಯರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.
ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಜೊತೆಗಿರುವ ಬೃಂದಾವನ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟಿಪ್ಪುರವರ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ : Contributions of Tippu Sultan?
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ರವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು, ಎರಡು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು:
1. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ : 1794ರ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ತಿpಪ್ಪುರವರು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಾದ್ಯಂತ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
2. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದರ್ಭ: ಟಿಪ್ಪುರವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ರಚನೆಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ರವರ ಕೊಡುಗೆಯು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಭೌತಿಕ ನಿರ್ಮಾಣವು ನಂತರದ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಯಾರಿಗೆ KRS ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲಬೇಕು? : Who Built the KRS Dam?
ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ರವರ 1794ರ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕನಸಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಮರಣ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಆ ಕನಸು ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ, ನಾಲ್ವಾಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ರವರ ಶ್ರಮದಿಂದ 1932ರಲ್ಲಿ ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಡನಾಟವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಭವಮಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತಗಾರರ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಜನಹಿತಾಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರವರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕಾಲದಲ್ಲೇ ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇದರ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ 1794ರ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕನಸಿನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಮೂಲತಃ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ KRS ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಆಕಿಸಿದ್ದು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಇದನ್ನು ಅವರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡತನ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ KRS (ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ) ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಸಾಧನೆಯೂ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರವರಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ, ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನವೀನತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಭವ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
Reference:
1. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ: “ತಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ರವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.” ಲಭ್ಯವಿದೆ: [https://en.wikipedia.org/wiki/Tipu_Sultan]
2. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್ : “ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಉಲ್ಲೇಖ.” ಲಭ್ಯವಿದೆ: [https://bangaloremirror.indiatimes.com/opinion/views/the-secure-selves-of-the-past/articleshow/55251114.cms]
3. ದಿ ಹಿಂದು (ಅಗಸ್ಟ್ 3, 2025). “ಟಿಪ್ಪು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೀರ್ತಿ ನಾಲ್ವಾಡಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಂಗರಾಜು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.” ಲಭ್ಯವಿದೆ: [https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/tipu-nurtured-a-vision-but-credit-for-modern-krs-dam-goes-to-nalwadi-says-historian/article69890456.ece]
- KSRTC Free Driving Training 2026: ಎಸ್ಸಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಭಾರಿ ವಾಹನ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ – ಊಟ, ವಸತಿ ಉಚಿತ!
- IAS/IPS ಆಗುವ ಕನಸೇ? UPSC 2026 ಅಧಿಸೂಚನೆ ಬಂದಿದೆ, ಇಂದೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ!
- Big Update : ಆದರ್ಶ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ 2026: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೂಚನೆ!
- ಆದರ್ಶ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು – PDF Download
- India Post GDS 2026: ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ 28,000+ ಉದ್ಯೋಗಗಳು! 10ನೇ ತರಗತಿ ಪಾಸಾದವರಿಗೆ ಸುವರ್ಣ ಅವಕಾಶ
